सूर्तीजन्य पदार्थ : खाने र नखाने दुबैको ज्यान लिने घातक विष ! (भिडियो)
तुलसा घिमिरे- पौष ०९, २०८१ १८:५१ मा प्रकाशित
अ +
अ -
विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार हरेक वर्ष ८० लाख मानिसको मृत्यु सूर्तीजन्य पदार्थको सेवनका कारण हुने गरेको छ । धूमपानले यसको आधा प्रयोगकर्तालाई मार्छ । यति मात्र होइन, चुरोटको धुवाँको असरले धूमपान नगर्ने अरू १० लाखभन्दा बढी मानिसको मृत्यु भइरहेको छ ।
धूमपान नगर्ने भएपनि अरूले गरेको धूमपानको सम्पर्कमा आउने व्यक्तिहरूमा फोक्सोको क्यान्सर र अन्य गम्भीर स्वास्थ्य समस्याहरूको जोखिम रहन्छ ।
चुरोटमा प्रयोग भएका ६०० केमिकल सल्किएपछि ७,००० भन्दा बढी घातक रसायनमा परिणत हुन्छन् । यी विषाक्त पदार्थले धुवाँमार्फत शरीर र मानसिक स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पर्याउँछ ।
धूमपान गर्ने अभिभावकका छोराछोरीहरूमा फोक्सोको कार्यक्षमता कमजोर हुने र वयस्क हुँदा श्वासप्रश्वासका दीर्घकालिन समस्याहरूको जोखिम बढ्न सक्ने सम्भावना हुन्छ ।
अरूले गरेको धूमपानको सम्पर्कमा आउने विद्यालय जाने उमेरका बालबालिकामा दम रोग, सास लिने मार्गको सूजन, र फोक्सोमा समस्या आउने जोखिम अत्यधिक हुन्छ ।
बालबालिकामा कानको सङ्क्रमण हुने जोखिम उच्च रहन्छ जसले श्रवण शक्ति गुम्ने र बहिरोपन निम्त्याउने हुन्छ । बालबालिकाहरूमा दमजस्ता गम्भीर प्रकारका श्वासप्रश्वाससँग जोडिएका बिरामी देखा पर्ने जोखिम हुन्छ ।
आमाबुबाले धूमपान छोड्दा धूमपानको धुवाँबाट बालबालिकामा हुने श्वासप्रश्वास रोगहरू ( दम र कानको सङ्क्रमण जस्ता धेरै रोगको जोखिम कम हुन्छ ।
धूमपान गर्नेहरूमा बाँझोपनको जोखिम उच्च हुन्छ । धूमपानले गर्भवती हुन कठिन बनाउने, समयभन्दा अघि बच्चा जन्मने, कम तौलका बच्चा जन्मने र गर्भपातको सम्भावना हुन्छ ।
धूमपानले शुक्रकीटको संख्या, गतिशीलता, र आकारमा गिरावट ल्याउँछ, जसले प्रजनन क्षमतामा गम्भीर असर पर्याउँछ ।
धूमपानले आँखाको गम्भीर रोगहरू निम्त्याउने जोखिम बढाउँछ, जसको समयमै उपचार नभए दृष्टि पूर्ण रूपमा गुम्न सक्छ। अनुसन्धानअनुसार, धूमपान नगर्नेभन्दा धूमपान गर्ने व्यक्तिहरूमा उमेरसँगै आँखाको म्याकुला पातलो हुने प्रक्रिया तीव्र हुँदै दृष्टि क्षति हुने सम्भावना धेरै हुन्छ ।
धूमपान गर्नेमा मोतीबिन्दुको जोखिम उच्च हुन्छ । मोतीबिन्दुले दृष्टि क्षमतामा हानि गर्छ । धूमपान गर्ने वयस्कहरूले श्रवणशक्ति गुमाउन सक्ने सम्भावना बढी हुन्छ ।
धूमपान गर्ने व्यक्तिहरूले अधिकांश विषाक्त धुवाँ बाहिर निकाल्छन् र उनीहरूसँगै वरपर हुनेहरूले पनि त्यसलाई निल्न पुग्छन् ।
विश्व स्वास्थ्य संगठनले सबै प्रकारका धूमपान घातक रहेको भन्दै सूर्तीजन्य पदार्थसँगको कुनै पनि तहको सम्पर्क सुरक्षित नरहेको बताउँदै आएको छ ।
चुरोटमा रहेको निकोटिनले रक्त नलीलाई साँघुरो र कमजोर बनाउँछ, जसले रगत जम्ने, हृदयघात र स्ट्रोकको जोखिम बढाउँछ । सूर्तीको धुवाँले मुटुलाई पनि कमजोर बनाउँछ।
चुरोटको धुवाँमा हुने टारले क्यान्सरजस्ता घातक रोग निम्त्याउँछ र फोक्सो सफा राख्ने सिलियालाई नष्ट गरी स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पर्याउँछ ।
सूर्ती जलाउँदा निस्कने घातक कार्बन मोनोअक्साइडले अक्सिजन बोक्ने क्षमता घटाई मुटु र रक्तनलीलाई कमजोर बनाउँछ ।
क्यान्सरबारे अनुसन्धान गर्ने अन्तराष्ट्रिय एजेन्सीका अनुसार फर्मलडिहाइड क्यान्सरको प्रमुख कारण हो, र यसले नाक, मुख र घाँटीको क्यान्सरको जोखिम बढाउँछ । फर्मलडिहाइड चुरोटमा पाइन्छ ।
चुरोटको धुवाँमा पाइने हाइड्रोजन साइनाइडले बेचैनी, वाकवाकी र बान्ता निम्त्याउन सक्छ। यसले श्वासप्रश्वास प्रणालीलाई पनि असर पर्याउँछ र शरीरमा अक्सिजनको अभाव गराउँछ, जसले शारीरिक कमजोरी र थकान ल्याउन सक्छ ।
चुरोटमा पाइने एसिटोन, जुन नेल पोलिस रिमुभरमा प्रयोग हुन्छ । अर्काे एमोनिया, जुन घर सफा गर्न प्रयोग हुने फिनाइलहरूमा पाइन्छ, दुवै तत्व स्वास्थ्यका लागि घातक छन । यी रसायनहरूले शरीरमा गम्भीर असर पुर्याउन सक्छ, जसले दीर्घकालिक स्वास्थ्य समस्याहरू निम्त्याउन सक्छ।
२०१८ को एक तथ्यांक अनुसार ९७ लाख मानिसको मृत्यु सूर्तीजन्य पदार्थको प्रयोगसँग सम्बन्धित छ । साथै, २०१८ कै विश्व स्वास्थ्य संगठनको अर्काे तथ्यांकले फोक्सोको क्यान्सरबाट हुने मृत्युमा ८५ प्रतिशत कारण सूर्तीजन्य पदार्थ रहेको देखाएको छ ।
सूर्तीजन्य पदार्थको प्रयोगमा कम गर्न सके यो मृत्युलाई रोक्न सकिने विज्ञहरू बताउनुहुन्छ । नेपालमा ३९ हजार जनाको मृत्यु सूर्तीजन्य पदार्थ सेवनका कारण भइरहेको छ ।
नेपालमा हुने गरेको मृत्युमध्ये २३ प्रतिशत फोक्सोको क्यान्सरबाट हुने गरेको छ । नेपालमा १८ प्रतिशत पुरुष र करिब ८ प्रतिशत महिलालाई फोक्सोको क्यान्सर देखिने गरेको छ । उनीहरूमा देखिने फोक्सोको क्यान्सरको कारक धुम्रपान नै रहेको छ ।
सूर्ती सेवन गर्ने ९० प्रतिशतलाई क्यान्सर हुने सम्भावना हुन्छ : मेडिकल अन्कोलोजिष्ट डा.अरूण शाही
पाटन अस्पतालमा कार्यरत मेडिकल अन्कोलोजिष्ट डा.अरूण शाही सूर्तीजन्य पदार्थकै कारण क्यान्सर भएर उपचारमा आउने बिरामीहरू थुप्रै रहेको बताउनुहुन्छ ।
गएको ६ वर्षमा आफुले ५० जना मुखको क्यान्सरका बिरामीको उपचार गरेको उहाँले बताउनुभयो । उहाँहरू ५० वर्षभन्दा कम उमेरका हुनुन्छ जसले लामो समयलेदि सूर्तीजन्य पदार्थ सेवन गर्नुहुन्थ्यो, शाहीले भन्नुभयो फोक्सोको क्यान्सर भएका बिरामीहरू अहिले पनि हेरिराछु ।
सूर्तीजन्य पदार्थले कसरी क्यान्सर गराउँछ ? भन्नेबारे डा. शाहीसँग गरिएको कुराकानी हेल्थपाटीको युट्युव च्यानलमा हेर्न सक्नुहुनेछ ।
लगातार १० देखि १५ वर्षदेखि सूर्तीजन्य पदार्थ सेवन गरिरहेका व्यक्तिलाई क्यान्सरको ८० प्रतिशत जोखिम रहने अनुसन्धानले देखाएको उहाँले सुनाउनुभयो । साथै उहाँका अनुसार लामोसमय सम्म सूर्तीजन्य पदार्थ खाएकामध्ये ९० प्रतिशतलाई क्यान्सर हुने गरेको र त्यतिनै मात्रामा मृत्यु भएको पाइएको छ ।
सूर्तीजन्य पदार्थले कसरी क्यान्सर गराउँछ ?
शरीरका कोषिकाहरू कार्सिनोजेन्स, धुँवा, धुलो, खानपीनका कारण अनियन्त्रित भई विभाजन भएर एकबाट अर्काे ठाउँमा सरेपछि क्यान्सर हुन्छ ।
सूर्तीजन्य पदार्थमा ७ हजारभन्दा बढी रयासनहरू पाइन्छन् जसमा क्यान्सर लगाउने तत्व पनि पाइन्छ । यसमा निकोटिन सँगै कार्सिनोजेन्स केमिकल हुन्छ । ७० देखि ९० प्रकारका कार्सिनोजेन्सले क्यान्सर लगाउन ठूलो भूमिका खेल्छ ।
सूर्तीजन्य पदार्थमा ७ हजारभन्दा बढी रयासनहरू पाइन्छन् जसमा क्यान्सर लगाउने तत्व पनि पाइन्छ । यसमा निकोटिन सँगै कार्सिनोजेन्स केमिकल हुन्छ । ७० देखि ९० प्रकारका कार्सिनोजेन्सले क्यान्सर लगाउन ठूलो भूमिका खेल्छ ।
३ देखि ४ प्रकारका कार्सिनोजेन्स केनिजोन, फर्मलडिहाइड, नाइटोसोमाइन र कार्बनले शरीरको कोषिकालाई परिवर्तन गराउँछ । फोक्सोको कोसिकाहरू अनियन्त्रित भई क्यान्सर गराउँछ । सूर्तीजन्य पदार्थले फोक्सोको क्यान्सर मात्र नभई अरू २० प्रकारका क्यान्सर गराउँछ । क्यान्सर हुनुमा ९० प्रतिशत कारण धुमपान र मद्यपान रहेको छ ।
३०-४० वर्षभन्दा कम उमेरका व्यक्तिलाई वंशाण कारण क्यान्सर हुन्छ । ५५ वर्षभन्दा माथि उमेरका व्यक्तिलाई अन्य कारणले हुन्छ, जसमा प्रमुख कारक सूर्तीजन्य पदार्थको सेवान रहेको छ । युवावस्थामै मुख, मलद्धार,पित्तथैली, टाउकोको क्यान्सर भएको देखिएको छ ।सानै उमेरदेखि धुमपानको लत लागेका व्यक्तिलाई ३० -३५ वर्ष उमेरमै मुखको क्यान्सर भएको पनि भेटिएको छ ।
सर्तीजन्य पदार्थले क्यान्सर, दाँत झर्ने, दाँत खैरो हुने,सेतो दाग हुने र गिँजाको रोग लाग्न सक्छ । क्यान्सर रिसर्च यूकेका अनुसार चुरोटको धुँवाले शरीरको कोसिकालाई नष्ट गर्छ र कम्तीमा १६ प्रकारको क्यान्सरको जोखिम बढाउँछ ।
नाँक र साइनस, मुख, घाँटी, स्वरयन्त्र, फोक्सो, स्तन, कलेजो, पेट, मिर्गाैला, आमाशय, ओभरी,आन्द्रा,अण्डासय, मूत्राशय,कारभिक्स,ल्युकेमियाको क्यान्सर निम्तन सक्छ ।
सूर्तीजन्य पदार्थमा पाइने रसायनहरूले डिएनएलाई क्षति पुर्याँउन सक्छ, क्षतिग्रस्त डिएनएबाट नयाँ कोशिकाहरू बन्छन् र ती कोशिकाहरू फरक रुपमा बढ्न गई क्यान्सरमा परिणत हुन सक्छन् ।
सूर्तीजन्य पदार्थमा पाइने रसायनहरूले डिएनएलाई क्षति पुर्याँउन सक्छ, क्षतिग्रस्त डिएनएबाट नयाँ कोशिकाहरू बन्छन् र ती कोशिकाहरू फरक रुपमा बढ्न गई क्यान्सरमा परिणत हुन सक्छन् ।
सूर्तीजन्य पदार्थले क्यान्सर मात्र होइन, अन्य गम्भीर नसर्ने रोगहरूको जोखिम पनि बढाउँछ । जतिनै समयदेखि सर्तीसेवन गरेको भएपनि, त्यसलाई छोड्नाले क्यान्सर र अन्य दीर्घकालिन रोगहरूको जोखिम कम गर्न सक्छ ।
तपाईँको अभिमत