वीर अस्पतालका डा. मिश्रविरुद्ध छानबिनको मागसहित उजुरी

काठमाडौं । वीर अस्पतालमा कार्यरत कार्डियोलोजिस्ट डा. दीपककुमार मिश्रको कार्यसम्पादन तथा अस्पतालका विभिन्न गतिविधिमा उहाँको भूमिकालाई लिएर प्रश्न उठाउँदै सम्बन्धित निकायमा उजुरी परेको छ।

अस्पताल सुधार जेएनजी अभियानका तर्फबाट प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयसहित विभिन्न निकायमा दर्ता गरिएको उजुरीमा डा. मिश्रले आफ्नो जिम्मेवारीको सीमाभन्दा बाहिर गई अस्पतालका खरिद, लेखा, प्रशासन तथा स्टोरलगायतका विषयमा हस्तक्षेप गर्ने गरेको आरोप लगाइएको छ।

उजुरीकर्ताले डा. मिश्रले अस्पतालका निमित्त निर्देशकलाई समेत प्रभावमा पार्ने गरेको, स्वास्थ्य क्षेत्रसँग सम्बन्धित व्यवसायी तथा अन्य व्यक्तिसँग मिलेर आर्थिक गतिविधि सञ्चालन गरेको र अस्पतालसँग सम्बन्धित कारोबारमा आर्थिक लाभ लिने गरेको दाबी गरेका छन्।

उजुरीमा डा. मिश्रको सम्पत्ति तथा लगानीको स्रोतसमेत छानबिन गर्न माग गरिएको छ। यससम्बन्धी उजुरी प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय, स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालय, स्वास्थ्य सचिव, अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग, राष्ट्रिय सतर्कता केन्द्र र सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धान विभागमा दिइएको जनाइएको छ। डा मिश्रले आफ्नो तथा श्रीमतीको नाममा स्वार्थ बाझिने प्रकृतिका स्वास्थ्य संस्था तथा कम्पनी सञ्चालन गरेको आरोप लगाएका छन्।

त्यसैगरी, अस्पतालसँग सम्बन्धित विभिन्न भुक्तानीमा १२ देखि १३ प्रतिशतसम्म कमिसन लिने गरेको दाबीसमेत उजुरीमा गरिएको छ। यद्यपि, उजुरीमा उल्लेख गरिएका आरोपहरू स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि भइसकेका छैनन्।
डा.मिश्रद्धारा आरोपको प्रतिबाद

आफूमाथि लगाइएका आरोपप्रति डा. मिश्रले असहमति जनाउँदै सबै आरोप अस्वीकार गर्नुभएको छ। उहाँले आफूलाई व्यक्तिगत रूपमा बदनाम गराउने उद्देश्यले योजनाबद्ध रूपमा यस्ता आरोप लगाइएको बताउनुभयो।

“म वीर अस्पतालमा आएको दुई वर्ष मात्र भएको छ। बाहिरबाट भनिएजस्तो म कुनै शक्तिशाली व्यक्ति होइन,” उहाँले भन्नुभयो।

अस्पतालका खरिद, लेखा, प्रशासन तथा स्टोरलगायतका शाखामा आफूले अनधिकृत रूपमा हस्तक्षेप गरेको भन्ने आरोपमा कुनै सत्यता नरहेको उहाँको भनाइ छ। आफ्नो जिम्मेवारी र अधिकारको सीमाभन्दा बाहिर गएर कुनै काम नगरेको उहाँले स्पष्ट पार्नुभयो।

सरकारी सेवामा प्रवेश गर्नुअघि आफ्नो नाममा कम्पनी रहेको भए पनि हाल आफ्नो नाममा कुनै कम्पनी नरहेको उहाँले जानकारी दिनुभयो। आफ्नो वा श्रीमतीको नाममा स्वार्थ बाझिने प्रकृतिको स्वास्थ्य संस्था सञ्चालन भइरहेको भन्ने आरोपसमेत उहाँले अस्वीकार गर्नुभयो।

अस्पतालका केही कर्मचारीबाट आफूविरुद्ध लगाइएका आरोप पनि तथ्यमा आधारित नरहेको डा। मिश्रको दाबी छ। “कर्मचारीहरूले ढाडमा टेकेर टाउकोमा प्रहार गर्न खोजेका छन्,” उहाँले भन्नुभयो।

अस्पतालका व्यवसायीसँग आर्थिक लेनदेन गरेको वा विभिन्न भुक्तानीमा कमिसन लिएको आरोप पनि उहाँले अस्वीकार गर्नुभयो। आफ्नो पदको प्रभाव प्रयोग गरी आर्थिक लाभ लिएको भन्ने आरोप निराधार रहेको उहाँको भनाइ छ।

आफूमाथि लगाइएका आरोपका विषयमा सम्बन्धित निकायबाट निष्पक्ष छानबिन भए वास्तविकता स्पष्ट हुने डा. मिश्रले बताउनुभयो।
हेर्नुहोस उजुरीः 
 

श्रीमान् कार्यालय प्रमुखज्यू
अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग
टङ्गाल, काठमाडौँ।

विषय: राष्ट्रसेवक कर्मचारी भई अवैध रकम आर्जन तथा गैरकानुनी लगानी गरेकोले छानबिन गरी कडा कानुनी कारबाही गरिपाऊँ।

माननीयज्यू,

उपरोक्त विषयमा चिकित्सा विज्ञान राष्ट्रिय प्रतिष्ठान (वीर अस्पताल) मा कार्यरत कर्मचारीले गैरकानुनी कार्य गरेको हुँदा निजको विवरण निम्नानुसार रहेको छ:

नाम, थर: डा. दीपक कुमार मिश्र
ठेगाना: सप्तरी जिल्ला, राजविराज न.पा. वडा नं. ५ (परिवर्तित वडा नं. ८)
हाल: ललितपुर म.न.पा. वडा नं. २८, इमाडोल
क.स.नं.: २५०७२५
नागरिकता नं.: ४५३०, सप्तरी
पद: ब.क. मुटुरोग, नवौँ तह
सह-प्राध्यापक (२०८१/०८/०७)

श्रीमतीको नाम, थर: नताशा मिश्र
ठेगाना: सप्तरी जिल्ला
नागरिकता नं.: २२५०, सप्तरी

अनधिकृत संस्था स्थापना र गैरकानुनी लगानी गरेको संस्थाहरू:

१) रेड प्लस हेल्थ केयर प्राइभेट लिमिटेड
ठेगाना: ललितपुर महानगरपालिका वडा नं. २८
कम्पनी दर्ता नं.: २६४०११–०७७/०७८
मिति: २०७८/०३/१६
स्थायी लेखा नं.: ६१००१७०२१
उद्देश्य: स्वास्थ्य क्लिनिक, औषधि, सर्जिकल सामान आयात, बिक्री वितरण, ठेक्कापट्टा लगायत।

२) इनोभा हार्ट एण्ड हेल्थ केयर सेन्टर प्रा. लि.
ठेगाना: ललितपुर महानगरपालिका वडा नं. २८, इमाडोल
कम्पनी दर्ता नं.: २४७३२०–०७७/०७८
दर्ता मिति: २०७७/०७/२७
स्था. ले. नं.: ६०९८५१२३२
उद्देश्य: स्वास्थ्य परीक्षण, अस्पतालको बोलपत्रमा सरिक भई कार्यहरू गर्ने।

निज डा. दीपक कुमार मिश्रले आफू र आफ्नी श्रीमतीको नाममा नेपाल स्वास्थ्य सेवा ऐन, २०५३ को दफा ५९ मा स्वास्थ्य सेवामा कार्यरत कर्मचारीले स्वास्थ्य क्लिनिक वा अस्पताल वा नर्सिङ होम खोल्न तथा सञ्चालन गर्न नपाउने व्यवस्थाको विपरीत कार्य गरेका छन्।

साथै, नेपाल स्वास्थ्य सेवा नियमावली, २०५५ को नियम ११२ विपरीत, निजामती सेवा ऐन, २०४९ को दफा ४८ (क) मा कुनै बैंक वा कम्पनीको स्थापना, रजिस्ट्रेसन वा सञ्चालनको काममा भाग लिन नपाउने कानुनी व्यवस्थाको उल्लङ्घन गरेका छन्। निजामती सेवा नियमावली, २०५० को नियम १७७ विपरीत तथा भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा १४ मा गैरकानुनी व्यापार व्यवसाय गर्ने राष्ट्रसेवकलाई आफ्नो वा अर्काको नाममा कुनै फर्म वा कम्पनी वा संस्थाको हिस्सेदार भएमा कसुर अनुसार कैद वा जरिवाना हुने व्यवस्था छ।

निजामती सेवाका कर्मचारीको आचरण सम्बन्धी नियमावली, २०६५ को नियम ९ ले व्यापार व्यवसाय गर्न नहुने भनेकोमा सो विपरीत, स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालय र अन्तर्गतका निकायमा कार्यरत कर्मचारीको आचारसंहिता २०८३ विपरीत, राष्ट्रिय सदाचार नीति २०८३ विपरीत, भ्रष्टाचार विरुद्धको दोस्रो राष्ट्रिय रणनीतिक योजना (आ.व. २०८२/८३-२०८७/८८) विपरीत एवं उनी चिकित्सा विज्ञान राष्ट्रिय प्रतिष्ठानको २०८१/०८/०७ को निर्णय अनुसार सहायक प्राध्यापक (शिक्षक) समेत रहेकाले प्रतिष्ठान शिक्षक नियमावली २०६४ को नियम १०१ को समेत विपरीत संस्था तथा फर्म दर्ता गरी सञ्चालन गर्नु गैरकानुनी छ।

निजले माथि उल्लिखित नियम विपरीत तथा स्वार्थ बाझिने गरी स्वास्थ्य संस्था स्थापना र गैरकानुनी लगानी गरेकोले नियमानुसार सम्पत्ति छानबिन तथा कारबाही गरिपाऊँ।

निजले कम्पनी दर्ता प्रबन्धपत्रमा सञ्चालकको रूपमा हस्ताक्षर गरी कम्पनी रजिस्ट्रारको कार्यालयमा बुझाएको पत्र, शेयर लगत तथा सञ्चालक पत्र र श्रीमती नताशा मिश्र अध्यक्ष तथा सञ्चालक रही नाममा माथि लेखिएका दुवै कम्पनीको शेयर लगत साथै आवश्यक कागजात यसै साथ राखेका छौँ। उनको अन्य स्वास्थ्य कम्पनीमा पनि अवैध लगानी रहेकाले सो विवरण कम्पनी रजिस्ट्रार कार्यालयसँग माग गरी छानबिन गर्नु हुन हार्दिक अनुरोध गर्दछौँ।

पुनश्च
साथै, तत्कालै छानबिन गर्नुपर्ने वीर अस्पतालमा गरिएको अनियमितताको बारेमा: डा. दीपक कुमार मिश्रले अस्पतालमा आफू ‘छाया निर्देशक’ हुँ भन्दै सोझै निर्देशकलाई अनुचित प्रभावमा राखी मुटु विभागमा काम नगरी/नबसी सधैँ निर्देशक कार्यालयमा बसी जबर्जस्ती धम्की दिएर खरिद, लेखा, प्रशासन र स्टोरले पेस गरेको फाइल हेर्ने र सम्बन्धित व्यापारीहरू तर्साउने र कमिसन उठाउने काम गर्छन् भनी स्टोरकै कर्मचारीहरू बताउँछन्। अस्पतालमा अत्यावश्यक सामान कोटेसनमा लिँदा आफूलाई कमिसन दिने फर्मसँग मात्रै लिने गरेको बारेमा लेखाकै एक पूर्व अधिकृतले पनि बताउँछन्।

यसै आर्थिक वर्षको रु. २३ करोड बजेट आफू निकट व्यापारीलाई दिन नसक्ने भएपछि सो बजेट समर्पण गराएका छन्। उनले आफूलाई कमिसन दिने व्यापारीको मात्रै भुक्तानी गराउन आफैँ फाइल बोकेर हिँड्छन्। उनको कुनै भूमिका र आधिकारिक पत्र पनि उनीसँग छैन, तर ‘माथि पुलिस र प्रशासनमा पहुँच छ’ भन्दै सबै उच्चपदस्थ कर्मचारीलाई थर्काएर राखेका छन्। अस्पतालमा अत्यावश्यक औषधिको अभाव छ, न्युरो ओटी र युरो ओटीको सामान बिग्रेर अपरेसनमा बाधा परेको छ, तर मिश्र भने कमिसनको लागि नचाहिने सामान मगाएर स्टोरमा थन्क्याएर राख्छन् तर आवश्यक अस्पतालजन्य सामान भने अभाव छ। गत हप्ता अस्पतालले गरेको करोडौँको भुक्तानीमा डा. मिश्रले एकलौटी रूपमा २३ लाख रुपैयाँ ललितपुरको एक नाम चलेको होटल लगायतमा बोलाएर व्यापारीसँग कमिसन लिएका थिए।

असार पहिलो हप्ता अस्पतालले भुक्तानी गरेको अक्सिजन, चिया खाजा, पानी, फोहोरमैला, लिफ्ट मर्मत, सूचना प्रकाशन भुक्तानी, प्लास्टिक झोला खरिद, infotak करार भुक्तानी लगायतमा अन्यसँग २२,५०,००० बिचौलिया रकम बुझेका थिए। एबीजी जाँचको सामान मगाउँदा एकै पटक १ वर्षका लागि मगाउन लगाएर १२ लाख झ्वाम पारेका थिए। विपन्न गरिब बिरामीलाई प्रयोग हुने मुटुको उपचारमा लाग्ने मेडिकल डिभाइस आफू निकट व्यापारीलाई अनियमित तवरले ठेक्का दिई ठुलो कमिसन खान्छन् भने अब अस्पतालले गर्न लागेको मेडिकल सर्जिकल बोलपत्र तयार गर्न पनि आफैँ हस्तक्षेप गरिरहेको अस्पतालकै चिकित्सकहरू बताइरहेका छन्। कर्मचारी भर्ना तथा म्याद थपमा कर्मचारीलाई डर देखाएर रकम उठाउने गर्दछन्। उनको बिचौलिया कार्यको विरोध गरेमा कर्मचारीलाई आफ्नो पहुँच गृह मन्त्रालय र पुलिससँग सेटिङ छ भन्दै ‘पुलिस र सीआईबी लगाएर केही झुटा मुद्दा र लागुपदार्थ हालेर फसाई दिन्छु’ भन्छन् र गुण्डागर्दी पनि प्रयोग गरिरहेका छन्। अतः निजमाथि हदैसम्मको कारबाही र अवैध सम्पत्ति तथा लगानी छानबिन गरिपाऊँ।

फरियादी
अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग नियमावली, २०५९
नियम ५, ६ (अज्ञात)