नेपालमा मापदण्डभन्दा बढी एन्टीबायोटिक औषधि प्रिस्क्राइव भइरहेको छ : अध्ययन

नेपालमा एन्टीबायोटिक औषधिको जथाभावी प्रिस्क्राइव भइरहेको अनुसन्धानबाट देखिएको छ ।

नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद्ले एन्टीबायोटिक औषधिको प्रयोग र यसको प्रतिरोधको अवस्थाबारे गरेको एक अनुसन्धानमा डाक्टर तथा स्वास्थ्यकर्मीले एन्टीबायोटिक औषधिको प्रिस्क्राइव गर्दा ध्यान नदिएको  पाइएको हो । आज एक कार्यक्रमकाबीच अध्धयनमा देखिएको तथ्य सार्वजनिक गरिएको छ ।

नेपालमा यति धेरै एन्टीबायोटिकको प्रयोग भइरहेको छ कि जुन विश्व स्वास्थ्य संगठनले तोकेको मापदण्डभन्दा बढी छ । ८५ प्रतिशत स्वास्थ्यकर्मीले एन्टीबायोटिक औषधि प्रिस्क्राइब गर्दा जेनेरिक नाम उल्लेख नगरेको पाइयो । डाक्टरले प्रिस्क्राइव गरिएका औषधिमध्ये ३८ प्रतिशत अर्थात् एक तिहाई औषधि एन्टीबायोटिक रहेको छ । जुन विश्व स्वास्थ्य संगठनले तोकेको मापदण्डभन्दा  बढी हो ।

एन्टीबायोटिक औषधि प्रयोगमा डब्ल्यूएचओले समुह छुट्याएको छ । जसमा पहिलो एक्सेस, दोस्रो वाच र तेस्रो रिजर्भड रहेका छन् । डाक्टरले औषधि प्रिस्क्राइव गर्दा सबैभन्दा पहिला एक्सेस गु्रपको गर्नुपर्ने हुन्छ तर नेपालमा एक्सेस गु्रपको कम र वाच गु्रुपको धेरै प्रयोग भएको पाइएको छ ।

डब्ल्यूएचओका अनुसार एन्टीबायोटिक औषधिको समग्र प्रयोगमा एक्सेस गु्रपको ६० प्रतिशत हिस्सा हुनपर्छ तर एक्सेस गु्रपको प्रयोग ३० प्रतिशत मात्रै भएको अध्ययनले देखाएको छ । वाच ग्रुपको औषधिको प्रयोग ७० प्रतिशतभन्दा बढी देखिएको छ भने रिर्जभड गु्रपको औषधिको प्रयोग एक प्रतिशतभन्दा कम देखिएको छ ।

एक्सेसको भन्दा वाच गु्रपका् औषधि बढी प्रयोग हुनुमा प्रिस्क्राइवमा भइरहेको कमीकमजोरी रहेको निष्कर्ष छ । अध्ययनमा डाक्टर स्वास्थ्यकर्मी, बिरामी, भेटेरिनियन, पोल्ट्री फार्ममा आवद्ध कृषकहरु गरि ९ हजार ७२ जनालाई अध्ययनमा सहभागी गराइएको थियो ।
अध्ययन अनुसार ३२ प्रतिशत डाक्टर तथा स्वास्थ्यकर्मी ल्याब टेस्टको पहुँचमा छन् । जसमध्ये ४९ प्रतिशत डाक्टर तथा स्वास्थ्यकर्मीले एन्टीबायोटिक औषधिको प्रयोग गर्नु अगाडि ल्याब टेस्ट गर्ने गरेको पाइएको छ ।

यसरी ल्याव टेस्ट नगराई एन्टीबायोटिक औषधिको प्रिस्क्राइव गरिदिँदा एन्टीमाइक्रोबियल रेसिस्टेन्सलाई सघाइरहेको अध्ययनले देखाएको छ ।

यसैगरी ४३ प्रतिशत बिरामीले डाक्टरको प्रिस्क्राइव बिनै एन्टीबायोटिक औषधि फार्मेसीबाट किनेर खाने गरेको पाइएको छ । जसमा सेफ्ट्रीजोन, मेट्रोनिडाजोल,अर्निडाजोल, पिपरासिलिन टैज़ोबैक्टम,एजिथ्रोमाइसिन,नामक ५ वटा एन्टिबायोटिक प्रेस्क्रिप्सन बिना प्रयोगमा आइरहेका औषधि रहेका छन् ।

अध्ययनमा २२ प्रतिशत बिरामीले औषधिको पूरा मात्रा नखाई बिचमै छाड्ने गरेको देखिएको छ ।

• ‘एन्टीमाइक्रोबियल रेसिस्टेन्स कम गर्न एक्सन प्लान बनाएका छौं’ (भिडियो)
• औषधिभन्दा बलियो बन्दै जीवाणु, बिरामीको मृत्युदर बढ्दो