सुर्ती तथा मदिरा उद्योगले सरोगेट विज्ञापन गरिरहेका छन्, त्यसलाई रोक्नुपर्छ : अध्यक्ष दाहाल

सुर्ती तथा मदिराजन्य उद्योगले सरोगेट विज्ञापन गरिरहेको चलचित्र विकास बोर्डका अध्यक्ष दिनेशराज दाहाल (दिनेश डिसी)ले बताउनुभयो । सोमबार राजधानीमा चलचित्र तथा म्यूजिक भिडियोको दृश्यमा सुर्तीजन्य पदार्थको प्रयोग सम्बन्धी अन्तरक्रिया कार्यक्रममा त्यस्ता विज्ञापन रोक्नुपर्ने बताउनुभएको हो ।

‘सुर्तीजन्य तथा मदिराजन्य पदार्थको विज्ञापन गर्न नपाइने भए पनि सरोगेटेड विज्ञापनका रूपमा कतै न कतै विज्ञापन गरिरहेका छन्’, उहाँले भन्नुभयो, ‘त्यस्तो विज्ञापन रोक्नुपर्छ ।’ स्वास्थ्यलाई असर गर्ने त्यस किसिमका पदार्थको प्रयोग फिल्मको दृश्य राखिँदा अप्रत्यक्ष रूपमा त्यसको प्रयोग गर्न प्रोत्साहन हुने भन्दै संवेदनशील हुने उहाँले आग्रह गर्नुभयो । 

‘कथाले कुनै कुनैमा त माग्छ । त्यो काट्न नसकिँदैन’, उहाँले भन्नुभयो, ‘तर निर्देशक, सहनिर्देशकलगायतलाई राखेर छलफल तथा चेतना दिँदा त्यस्ता दृश्यमा न्यूनीकरण गर्न सकिन्छ । त्यो काम गर्नुपर्छ ।’

यसैगरी पछिल्लो समय सचेतनामूलक दृश्य बनाउँदा बेथिति बढेको अध्यक्ष डिसीले आरोप लगाउनुभयो । मन्त्रालय तथा कुनै निकायबाट सचेतनामूलक भिडियो बनाउँदा अपरिपक्व साथै ज्ञान नभएका व्यक्तिलाई भिडियो निर्माणको जिम्मा लगाउने गरेको भन्दै उहाँले त्यस्तो कार्य रोक्नुपर्ने धारणा राख्नुयो ।

‘पैसा सकिन्छ । भिडियो पनि बन्छ’, उहाँले भन्नुभयो, ‘तर १५–१६ सेकेन्डभित्र भनिसक्नुपर्ने सन्देश डेढ मिनेटमा पनि भन्न सकेको हुँदैन । ज्ञान नभएकालाई योजना नदिनोस् बरु हामीलाई भन्नुस्, निर्देशक खोज्ने काम हामी गर्छौँ । कम पैसामा पनि गर्छौँ, मुलुकको लागि हो निःशुल्क गरिदिने मान्छे खोज्न सक्छौँ ।’

कार्यक्रममा सुर्तीजन्य पदार्थको प्रयोगले अर्थतन्त्रमा ह्रास गरिरहेको स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयका सचिव डा. विकास देवकोटाले बताउनुभयो । ‘सुर्तीजन्य पदार्थको प्रयोगले क्यान्सरजस्ता दीर्घरोग लाग्छन् । त्यसले अर्थतन्त्रमा ह्रास ल्याउँछ’, उहाँले भन्नुभयो । 

उहाँले सर्तीजन्य पदार्थको प्रयोगलाई न्यूनीकरण गर्न पाँच उपाय अवलम्बन भइरहेको जानकारी दिनुभयो । सुर्तीजन्य पदार्थको आयात तथा उत्पादन कम गरेर उपलब्धता कम गर्ने, त्यसको सबै किसिमका विज्ञापन बन्द गर्ने, कर वृद्धि गर्ने जस्ता उपाय अवलम्बन गरेर सुर्तीजन्य पदार्थको न्यूनीकरण गर्न सकिने बताउनुभयो । त्यस्तै नियमन गर्ने र कसैले त्याग्न खोज्दा सहयोग गर्ने उपाय अवलम्बन गरिरहेको जानकारी दिनुभयो ।

सुर्तीजन्य पदार्थको न्यूनीकरण गर्न काम गरिरहेको संस्था एक्सन नेपालका निर्देशक आनन्दबहादुर चन्दले चलचित्र, म्यूजिक भिडियो वा कुनै पनि किसिमको स्थलमा सुर्ती र मदिराजन्य पदार्थको अप्रत्यक्ष तथा प्रत्यक्ष विज्ञापन जस्तो राख्ने कार्य भइरहेको प्रति असन्तुष्टि व्यक्त गर्नुभयो । कानुनले कुनै पनि किसिमको विज्ञापन वा प्रदर्शनलाई निषेध गरेको भन्दै उहाँले त्यस्तो गर्ने व्यक्ति वा संस्थालाई कारबाही गर्नुपर्ने माग गर्नुभयो ।