कफिनले टाउको दुखाइ कसरी कम गर्छ ?

टाउको दुखाइ यस्तो कुरा हो जुन प्रायः हामी सबैले कुनै न कुनै वेला अनुभव गरेका हुन्छौँ ।

कहिलेकाहीँ केही मिनेटदेखि घण्टा हुँदै कयौँ दिनसम्म रहन सक्छ र यसको पीडा तिखो, हल्का, धड्किने, वा घोचो किसिमको हुन सक्छ। कहिलेकाहीँ यो दुखाइ टाउको मात्र होइन, छाला, अनुहार वा घाँटीसम्म पनि फैलिन सक्छ।

धेरैजसो अवस्थामा टाउको दुखाइ गम्भीर कारणले हुँदैन। नेशनल माइग्रेन सेन्टरकी विशेषज्ञ तथा जीपी डाक्टर क्याटी मुन्रोका अनुसार कसैलाई गम्भीर समस्या भएको डर हुनु स्वाभाविक हो, तर वास्तवमा त्यस्तो सम्भावना निकै कम हुन्छ।

यसले आफ्नो दैनिक जीवनमा कति असर गर्‍यो भनेर बुझ्नुपर्छ
डाक्टर ज्यान्ड भन्नुहुन्छ, आफ्नो टाउको दुखाइको कारण बुझ्न सक्नु निकै उपयोगी हुन्छ, किनभने टाउको दुखाइको प्रायः एउटै कारण हुँदैन। त्यसैले डायरी लेख्ने बानीले ट्रिगर (उत्प्रेरक कारणहरू) पत्ता लगाउन मद्दत गर्न सक्छ।

कसैका लागि मौसम (जस्तै गर्जन, बिजुली चम्किनु) कारण हुन सक्छ भने कसैका लागि प्रकाशप्रतिको संवेदनशीलता हुन सक्छ । डाक्टर मुन्रो भन्नुहुन्छ— “मलाई सबैभन्दा बढी असर त्यतिबेला गर्छ जब शरद ऋतुमा सूर्य तल झर्छ र गाडी चलाउँदा रूखबीचबाट झलझली उज्यालो परिरहेको हुन्छ।”

डायरीमा लेख्न लायक कुराहरू:
- टाउको दुख्न सुरु हुँदा के गर्दै हुनुहुन्थ्यो
- के खाइरहनु भएको थियो
- निद्राको गुणस्तर
- मौसमको अवस्था
- महिलाका लागि मासिक धर्म चक्र

तर, उहाँ भन्नुहुन्छ- “डायरी धेरै विस्तृत बनाउन नखोज्नुहोस्, नत्र त्यो झन् तनावपूर्ण हुन सक्छ। सरल रूपमा राख्नुहोस् र टाउको दुखाइले दिनमा कति असर गर्‍यो भनेर १ देखि १० सम्म अंक लेख्नुहोस्।”

साथै, केवल खराब दिन होइन, साफ, बिना टाउको दुखाइ भएका दिनहरू पनि लेख्ने बानी बसाल्नुहोस्, ताकि डाक्टरले ढाँचा सजिलै देख्न सकून्।

यदि तपाईंको टाउको दुखाइ “पहिलोपटक वा अहिलेसम्मकै सबैभन्दा खराब” भएको छ भने तुरुन्त डाक्टरसँग जाँच गराउनुहोस्। तर यदि नियमित र हल्का दुखाइ दोहोरिँदैछ भने घरमै गर्न सकिने केही सरल उपायहरूले पनि राहत दिन सक्छ।

कफिनको प्रयोग बुद्धिमानीपूर्वक गर्नुहोस्
धेरैजसो मानिसहरू सोच्न सक्छन् कि कफिन (क्याफिन) टाउको दुखाइमा हानिकारक हुन्छ, तर वास्तवमा कुरा त्यति सरल छैन।

सामान्य मात्रामा र सावधानीपूर्वक प्रयोग गर्दा, कफिनले दुखाइ कम गर्ने औषधिको प्रभाव बढाउन सक्छ। डाक्टर मुन्रोका अनुसार, “कफिन एउटा सहायक एनाल्जेसिक हो, जसले औषधिको प्रभावलाई बलियो बनाउँछ।”

तर, दिउँसो र बेलुकी कफिन लिनु उचित हुँदैन, किनभने यसले निद्रामा बाधा पुर्‍याउँछ।

कफिनको नियमित अत्यधिक प्रयोगले कफिन-ओभरयुज टाउको दुखाइ निम्त्याउन सक्छ। साथै, यदि अचानक कफिन पूर्ण रूपमा बन्द गरियो भने विथड्रअल (withdrawal) टाउको दुखाइ पनि हुन सक्छ।

खाना नछोड्नुहोस्
टाउको दुखाइ र खानाको समयबीच घनिष्ठ सम्बन्ध हुन्छ।

डाक्टर मुन्रोले मेडिटेरेनियन शैलीको आहार अनुसरण गर्न सिफारिस गर्नुहुन्छ— जसमा प्रशस्त प्रोटिन, स्वस्थ बोसो, र जटिल कार्बोहाइड्रेट हुन्छन्। यसले ऊर्जाको स्थायित्व कायम राख्न मद्दत गर्छ।

छिटो ऊर्जा दिने मिठाई वा चिनीजन्य पदार्थहरूबाट टाढा रहनुहोस्, र कहिल्यै पनि खाना नछोड्नुहोस्, किनभने त्यो पनि टाउको दुखाइको सामान्य कारण हो।

नियमित खानपान, आफैले घरमा बनाएको स्वस्थ लन्च, नियमित व्यायाम, प्रशस्त निद्रा, तनाव नियन्त्रण, र पानी प्रशस्त पिउनु पनि निकै प्रभावकारी उपाय हुन्।

आपको पिसाब फिक्का रङको हुनुपर्छ र तृष्णा नलाग्ने अवस्थामा रहनु स्वस्थ पानी सेवनको सूचक हो।

कोडिनयुक्त पेनकिलर औषधि नलिनुहोस्
डाक्टर मुन्रो भन्नुहुन्छ— “ओभर-द-काउन्टर रूपमा पाइने धेरै औषधिहरू टाउको दुखाइ घटाउन उपयोगी हुन सक्छन्, तर कोडिन भएको औषधि प्रयोग नगर्नुहोस्।”

किनभने कोडिनले टाउको दुखाइलाई झन् बारम्बार बनाउने र बान्ता जस्ता लक्षण बढाउने जोखिम हुन्छ।

“सही औषधि र सही मात्रा रोगीको अवस्थामाथि निर्भर गर्छ,” उनी थप्छिन्।

आफ्नो जीवनशैली, निद्रा, खानपान, र कफिनको सन्तुलन कायम राखेर धेरैजसो टाउको दुखाइलाई प्रभावकारी रूपमा नियन्त्रण गर्न सकिन्छ। तर, असामान्य वा गम्भीर लक्षण देखा परेमा तुरुन्त चिकित्सकसँग परामर्श लिनु अनिवार्य छ।
(बीबीसीबाट)