स्तन क्यान्सरविरुद्धको ऐतिहासिक फड्को : खोप उपचारको युग नजिक

स्तन क्यान्सरविरुद्धको खोप विकासमा तीन दशकदेखि काम गर्दै आएकी अमेरिकी अन्कोलोजिस्ट डा. नोरा डिसिसले अब आफ्नो करिअरको सबैभन्दा ठूलो सफलता नजिक आएको बताएकी छन्। उनी भन्छिन्, “हामी अब टिपिङ पोइन्टमा पुगेका छौँ।”

डा. डिसिसले नेतृत्व गर्ने युनिभर्सिटी अफ वाशिङ्टनको मेडिसिन क्यान्सर भ्याक्सिन इन्स्टिट्यूटका अनुसार आगामी दशकभित्रै खोप क्यान्सर उपचारको मुख्य माध्यम बन्नेछ। हाल विश्वभर ५० भन्दा बढी स्तन क्यान्सर खोप परीक्षणको चरणमा छन्।

विश्व स्वास्थ्य निकाय आईएआरसीका अनुसार अहिले २० मध्ये एकजना महिलामा जीवनकालमा स्तन क्यान्सर पत्ता लाग्छ, र धेरै देशहरूमा यो महिलाको मृत्युको प्रमुख कारण बनेको छ।

पछिल्ला १८ महिनामा इम्युनोथेरपी र एआई प्रविधिको प्रगतिले खोप विकासमा तीव्र फड्को मारिएको छ। यसले शरीरलाई आफ्नै रोगप्रतिरोधात्मक प्रणालीमार्फत क्यान्सरसँग लड्न सक्षम बनाउँछ।

डा. डिसिसको टोलीले एचईआर २ प्रोटीनलाई लक्षित गर्ने “वोकभ्याक” खोपको परीक्षण गरिरहेको छ, जसले केमोथेरपी र अन्य उपचारसँग संयोजनमा काम गर्छ। उनले विश्वास व्यक्त गरेकी छन्, “अब निकट भविष्यमै क्यान्सर खोपलाई क्लिनिकल प्रयोगका लागि स्वीकृति मिल्नेछ।”

यसैबीच, अनिक्सा बायोसाइन्सेस् र क्लिभलन्ड क्लिनिकले विकसित गरेको अर्को खोपको पहिलो चरण परीक्षण सफल भएको छ। यो पेप्टाइड-आधारित खोपले दूधको प्रोटीन अल्फा-ल्याक्टल्ब्युमिन लक्षित गर्छ, जुन आक्रामक ट्रिपल नेगेटिभ ब्रेस्ट क्यान्सरसँग सम्बन्धित छ।

डा. अनिल कुमारका अनुसार, खोपले शरीरलाई क्यान्सर कोषिका आक्रमण गर्न सिकाउँछ, जसले शल्यक्रिया कम आक्रामक बनाउने र ट्युमर फर्किने सम्भावना घटाउने सम्भावना देखाएको छ। प्रारम्भिक नतिजा अनुसार ७० प्रतिशतभन्दा बढी महिलामा खोपले रोग प्रतिरोधात्मक प्रतिक्रिया दिएको छ।

क्लिनिकल परीक्षणको दोस्रो चरण २०२६ मा सुरु हुँदैछ, र त्यसपछि तेस्रो चरणमा सयौँदेखि हजारौँ बिरामीहरूलाई समावेश गरिनेछ। यद्यपि, पूर्ण स्वीकृति पाउन अझै केही वर्ष लाग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

क्यान्सरबाट निको भएकी डायना इनेसले खोप लगाएको तीन वर्षपछि आफू स्वस्थ रहेको बताउँदै भनिन्, “यो कुनै काल्पनिक कुरा होइन, म त्यसको जीवित प्रमाण हुँ।”

तर चुनौती पनि छ — यी व्यक्तिगत खोपहरू महँगा र जटिल छन्। डा. इसाबेल सोइसोमातारामका अनुसार, उच्च र कम आय भएका देशबीच उपचारको असमानता अझ बढ्ने खतरा छ।

आईएआरसीको रिपोर्टले सन् २०५० सम्म स्तन क्यान्सर ३८% र मृत्युदर ६८% बढ्ने चेतावनी दिएको छ। अहिले विश्वमा हरेक मिनेट चार महिलामा रोग पत्ता लाग्छ र एक जनाको मृत्यु हुन्छ।

अभियानकर्मी भिक्टोरिया एकोनोयले भनेकी छन्, “यदि खोपले यो रोगलाई रोक्न सक्यो भने, त्यो संसारभरका महिलाहरूका लागि अविश्वसनीय सफलता हुनेछ।”

(बीबीसीबाट)