‘जंक फुड’का टीभी तथा अनलाइन विज्ञापनमाथि प्रतिबन्ध

बेलायतमा जंक फुडका टेलिभिजन तथा अनलाइन विज्ञापनमाथि प्रतिबन्ध लगाइएको छ । बीबीसी समाचारका अनुसार बालबालिकामा बढ्दो मोटोपन नियन्त्रण गर्ने उद्देश्यले  सोमबारदेखि यस्तो प्रतिबन्ध लागू गरिएको हो ।

प्रतिबन्धअनुसार बोसो, नुन र चिनी धेरै भएका खाद्य तथा पेय पदार्थका विज्ञापनहरू टेलिभिजनमा राति ९ बजेभन्दा अघि र अनलाइन प्लेटफर्ममा कुनै पनि समयमा प्रसारण गर्न पाइँदैन।

यस प्रतिबन्धले बालबालिकामा मोटोपन बढाउने मुख्य कारण मानिएका उत्पादनहरू— जस्तै सफ्ट ड्रिंक, चकलेट र मिठाइ, पिज्जा तथा आइसक्रिम—लाई समेट्छ।

फुड एन्ड ड्रिंक फेडेरेसनले आफूहरू स्वस्थ आहार प्रवर्द्धन गर्न प्रतिबद्ध रहेको र गत अक्टोबरदेखि नै स्वेच्छिक रूपमा यी नयाँ प्रतिबन्धहरू पालना गर्दै आएको जनाएको छ।

स्पष्ट रूपमा अस्वस्थ देखिने खानेकुरामात्र होइन, केही ब्रेकफास्ट सिरियल र पोरीज, मीठो बनाइएका ब्रेडका उत्पादनहरू, साथै मुख्य खाना र स्यान्डविचहरू पनि यस प्रतिबन्धको दायरामा पर्छन्।

कुन उत्पादन प्रतिबन्धमा पर्ने भन्ने निर्णय पोषण मूल्याङ्कन उपकरणमार्फत गरिन्छ, जसले तिनको पोषक तत्त्वको स्तरलाई बोसो, नुन वा चिनीको मात्रासँग तुलना गरेर अंक निर्धारण गर्छ।

सादा ओट्स र अधिकांश पोरीज, म्युस्ली तथा ग्रानोलामा प्रतिबन्ध लाग्दैन। तर चिनी, चकलेट वा सिरप थपिएका केही प्रकारका उत्पादन भने प्रभावित हुन सक्छन्।

सरकारको अपेक्षा अनुसार कम्पनीहरूले प्रतिबन्धित उत्पादनका तुलनामा स्वस्थ संस्करणहरू प्रचार गर्न सक्ने भएकाले यसले खाद्य उद्योगलाई अझ स्वास्थ्यकर रेसिपी विकासतर्फ प्रेरित गर्नेछ।

यसअघि १६ वर्षमुनिका दर्शक २५ प्रतिशतभन्दा बढी भएको कुनै पनि प्लेटफर्ममा खाद्य तथा पेय पदार्थका विज्ञापन प्रतिबन्धित थिए।

एनएचएसका तथ्याङ्कअनुसार हाल रिसेप्सन उमेरका करिब १० मध्ये एक बालबालिका मोटोपनको समस्यामा छन्, जबकि पाँच वर्ष पुग्दासम्म करिब पाँचमध्ये एक बालबालिकामा दाँत कुहिने समस्या देखिन्छ।

मोटोपनका कारण हरेक वर्ष एनएचएसलाई ११ अर्ब पाउन्डभन्दा बढी खर्च लाग्ने अनुमान छ।

अध्ययनहरूले देखाएका छन् कि बालबालिकाले अस्वस्थ खानेकुराका विज्ञापन धेरै देख्दा सानै उमेरदेखि उनीहरूको खानपानमा असर पर्छ, जसले उनीहरूलाई बढी तौल वा मोटोपनतर्फ धकेल्छ।

सरकारको अनुमान अनुसार यस विज्ञापन प्रतिबन्धले करिब २० हजार बाल मोटोपनका घटनाहरू रोक्न सक्नेछ।