डब्ल्यूएचओको ग्लोबल हेल्थ लिडर्स अवार्ड : नेतृत्वदेखि स्वम्सेवकसम्मलाई

विश्व स्वास्थ्य संगठन डब्ल्यूएचओद्वारा विभिन्न व्यक्तित्वहरु ग्लोबल हेल्थ लिडर्स अवार्डबाट सम्मानित हुनुभएको छ । 

डब्ल्यूएचओका महानिर्देशक डा.टेड्रोस अधानोमले उक्त अवार्डबाट विश्वव्यापी रुपमा स्वास्थ्यको मुद्धाको उठान, नेतृत्वको प्रदर्शन र क्षेत्रिय स्वास्थ्य मुद्धाहरुको प्रतिवद्धतालाई अगाडि बढाउन उत्कृष्ठ योगदानको पहिचान गर्न पोलियो उन्मूलनमा खटिएका स्वयंसेवीदेखि नेतृत्व तहमा पुगेका स्वास्थ्य क्षेत्रमा सक्रिय व्यक्तिहरुलाई सम्मानित गर्नुभएको हो ।

जेनेभामा सुरु भएको डब्ल्यूएचओको ७५ औं विश्व स्वास्थ्य सम्मेलनको उद्घाटन सत्रमा उक्त अवार्ड वितरण गरिएको हो । विश्व असमानता, द्धन्द्ध खाद्य। असुरक्षा, जलवायु संकट र महामारीको अभूतपूर्व अभिसरणको सामना गरिरहेका बेला, यो पुरस्कारले विश्वभर स्वास्थ्यको संरक्षण र प्रवद्र्धनमा उल्लेखनीय योगदान पुर्याउनेहरुलाई सम्मान गरिने टेड्रोसले जानकारी दिनुभयो । 

उक्त सम्मानबाट सम्मनित भएकाहरुको जीवनभरको समपर्ण, अथक वबालत, समानताप्रति प्रविद्धता र मानवताको निस्वार्थ सेवालाई मूर्त रुप दिने विश्वास उहाँको छ । 

उक्त अवार्ड वितरण कसलाई गर्ने भन्ने निर्णय महानिर्देशक टेड्रोस आफैंले लिनुहुन्छ । यो अवार्डको घोषणा सन् २०१९ मा गरिएको थियो । 
ग्लोबल हेल्थ लिडर्स अवार्डबाट सम्मानित भएका व्यक्तिहरु :
डा.पल फारमर
डा.पल फारमर बिरामी र गरिबीमा बाँचिरहेकाहरुलाई प्रत्यक्ष स्वास्थ्य सेवा, अनुसन्धान र वकालत गर्न सन् १९८७ मा स्थापित अन्तराष्ट्रिय गैर सरकारी संस्था पार्टनर्स इन हेल्थका सहसंस्थापक र प्रमुख रणनीतिकार हुनुन्थ्यो । 

उहाँ हार्वड मेडिकल स्कूलको ग्लोबल हेल्थ र सोसियल मेडिसिन विभागका अध्यक्ष पनि हुनुन्थ्यो । उहाँले स्वास्थ्य, मानव अधिकार र सामाजिक असमानताका नतिजाहरूबारे विस्तृत रूपमा लेख्नुभएको छ । वुमन एण्ड गर्ल्स इनिसिएटिभका सह-संस्थापक र अध्यक्ष विङ्डी “दीदी” बर्ट्रान्डले आफ्नो स्वर्गीय पतिको तर्फबाट अवार्ड ग्रहण गर्नुभएको थियो । सन् २०२२ को फेबु्रअरीमा सुतिरहेको अवस्थामा पल फारमरको निधन भएकाे थियाे । 

डा.अहमद हान्कीर
बेलायती-लेबनानी मनोचिकित्सक, डा अहमद हङ्किर क्याम्ब्रिज विश्वविद्यालयसँगको सहकार्यमा मानसिक स्वास्थ्य अनुसन्धान केन्द्रमा र युनाइटेड किंगडमको किंग्स कलेज लन्डनमा मनोचिकित्सामा एकेडेमिक क्लिनिकल फेलो हुनुन्छ।

उहाँले दक्षिण लन्डन र मउडस्ले एनएचएस फाउन्डेशन ट्रस्टमा एनएचएसका लागि फ्रन्टलाइन मनोचिकित्सामा पनि काम गर्नुहुन्छ र संयुक्त राज्य अमेरिकाको केप क्यानाभेरलमा क्यारिक इन्स्टिच्युट फर ग्रेजुएट स्टडीजमा शैक्षिक मनोचिकित्साका भिजिटिङ प्रोफेसरको रूपमा सेवारत हुनुन्छ । 

उहाँ मुस्लिम मानसिक स्वास्थ्य, इस्लामोफोबिया र हिंसात्मक चरमपन्थमा आफ्नो कामका लागि पनि परिचित हुनुन्छ । 
लुडामिला सोफिया ओलीभेरा भरेला
उहाँ काबो भर्डेका युवा खेलकूद अधिवक्ता र काबो भर्डे राष्ट्रिय भलिबल टोलीका खेलाडी हुनुन्छ । ओलिभिएरा भेरेलाले सबैका लागि खेलकुदमा पहुँच सहज बनाउन युवाहरूमाझ जोखिमपूर्ण कामको लागि स्वस्थ विकल्प खोज्नुभयो ।  उहाँले प्रिया शहरमा युवाहरूका लागि साप्ताहिक प्रशिक्षण सत्रहरू सञ्चालन गर्नुहुन्छ । 

२०२१ मा उहाँ ‘पावर अफ स्पोर्ट इन ए क्राइसिस’ सम्बन्धी युनेस्कोको विश्वव्यापी प्रतियोगिताको फाइनलमा पुग्नुभएको थियो । र, उहाँले अफ्रिकी क्षेत्रका धेरै खेलकुद प्रतियोगिताहरूमा पुरस्कार प्राप्त गरिसक्नु भएको छ । 

पोलियो उन्मूलनमा खटिएका स्वम्सेवकहरु
सन् २०२२ को २४ फेब्रअरीमा अफगानिस्तानको तखार र कुन्दुज प्रान्तमा सशस्त्र बन्दुकधारीहरूले गोली हानी मारेका आठ स्वयंसेवी पोलियो कार्यकर्ताहरू पनि सम्मानित हुनुभएकाे छ । पोलियो कार्यकर्ताहरूमध्ये चार जना महिला हुनुन्थ्यो । आठ स्वयंसेवक उत्तर-पूर्वी अफगानिस्तानमा घर-घर अभियानमार्फत हजारौं बालबालिकासम्म पुग्नुभएकाे थियाे । 

जंगली पोलियो भाइरस टाइप १ अझै पनि फैलिरहेको देशमा उनीहरूको काम महत्त्वपूर्ण छ । सम्मानित हुनेहरुमा मोहम्मद जुबैर खलाजाई, नजिबुल्लाह कोशा, शादाब योसुफी, शरीफुल्लाह हेमाती, हसिबा ओमारी, खादिजा अत्ताई, मुनिरा हाकिमी र  रोबिना योसुफी र उहाँका भाइ शादाब हुनुन्थ्यो । 

(एएसएचए एक्रिडिएट सोसियल हेल्थ एक्टिभिस्ट वर्कर)
एएसएचए जसको हिन्दीमा अर्थ आशा हो । यो संगठनमा भारतका १० लाख बढी महिला स्वयंसेवकहरु आवद्ध छन् । जसले समुदायलाई स्वास्थ्य प्रणालीसंग जोडन महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेका छन् । ग्रामिण क्षेत्रमा बस्ने गरीबहरुले प्राथमिक स्वास्थ्य सेवालाई पहुँचमा पु¥याउन यो संस्थाले निकै ठूलो योगदान गरेको छ ।

आशाले मातृत्व हेरचाह, खोपबाट बच्न सकिने रोगहरु, सामुदायिक स्वास्थ्य सेवा, उच्च रक्तचाप र क्षयरोगको उपचार तथा पोषण सरसफाई र स्वस्थ जीवनको लागि स्वास्थय प्रवद्र्धनका कामहरु गर्दै आएको छ ।

योही सासाकावा
सासाकावा कुष्ठरोग उम्नुलनका लागि डब्लुएचओका सदभावना दुत हुनुन्छ । उहाँकुष्ठरोगबाट प्रभावित मानिसहरुको मानव अधिकारका लागि जापानका राजदूत समेत हुनुन्छ । 

सासाकावाले ४० वर्ष भन्दा बढी समय देखि कुष्ठरोगका साथै यसको कलंक र सामाजिक भेदभावविरुद्ध विश्वव्यापी लडाई जारी राख्नुभएको छ । 

जापानको सबैभन्दा ठूलो परोपकारी प्रतिष्ठान द निप्पोन फाउन्डेशनको अध्यक्षको रुपमा कार्यरत उहाँ आधुनिक जापानमा निजी क्षेत्रद्धारा सार्वजनिक हितका गतिविधिहरु गर्ने पाइनियर व्यक्तिको रुपमा परिचित हुनुन्छ ।