अस्पतालसम्म पुग्ने सवारी साधन नपाउँदा तीन बालिकाको बाटोमै मृत्यु

कोरोनाबाट त बचिएला तर झाडापखाला जस्तो सामान्य रोगकै कारण कति नागरिकले ज्यान गुमाउनपर्ने हो अनुमान गर्न गाह्रो छ

काठमाडौं, १५ चैत । लकडाउनको समयमा अस्पतालसम्म पुग्ने सवारी साधन नपाउदा तीन बालिकाको बाटैमा मृत्यु भएको छ । झाडापखालाको समस्या भई गम्भिर अवस्थामा अस्पताल सम्म पुर्याउदा चिकित्सकद्वारा बच्चा मृत घोषित गरियोे । अरु २ बच्चाको पनि अस्पताल पुग्दा बच्चालाई मृत घोषित गरियो । यो घटना चैत ११ गते लकडाउनको पहिलो दिन र १२ गते दोस्रो दिन बिहानको काठमाडौं उपत्यकाकै हो ।

कान्ति बाल अस्पतालमा लकडाउनको पहिलो र दोस्रो दिन तीन बालिका आकस्मिक सेवामा उपचारका लागि ल्याउँनेक्रममै तीनै जनाको मृत्यु भयो । पहिलो दिन सर्लाहीबाट एक वर्षकी बालिकालाई बिहान ११ बजेतिर कान्ति बाल अस्पताल पुर्याइएकोमा अस्पताल पुग्ने बित्तिकै मृत घोषित भइन् । स्वास्थ्यमा समस्या देखिएपछि अस्पताल ल्याउन खोज्दा लकडाउनका कारण गाडी तथा एम्बुलेन्स समयमा नपाउदा अस्पताल आइपुग्न ढिला भयो ।

यस्तै काठमाडौं, बुढानिलकण्ठकी ५ वर्षकी बालिकालाई पनि स्वास्थ्य समस्या देखिएपछि सुरुमा घर नजिकैको मेडिकल लगिएको र त्यहाँ उपचार संभव नभएपछि १२ गते बिहान ३ बजे कान्ति बाल अस्पताल लगियो तर बालिकालाई अस्पताल पुर्याउन ढिलाभईसकेको थियो । बालिकालाई मष्तिष्क पक्षघात भएको थियो । अस्पतालका अनुसार ट्याक्सीमा लगिएको बालिकाको पनि ढिला अस्पताल पुग्दा बाटैमा मृत्यु भएको थियो ।

एम्बुलेन्सको सुविधा लिन चर्काे मुल्य तिर्नपर्ने र आर्थिक अभावका कारण सबैले नसक्ने अवस्था रहेकाले  अस्पताल आइपुग्दासम्म बिरामीको अवस्था गम्भिर भइसक्ने स्थिति

झाडापखालाबाट गम्भिर बिरामी भएकी ८ महिनाकी बालिकालाई कालिमाटीबाट कान्ति बाल अस्पताल पुर्याउन करिव ५ घण्टा लाग्यो । झाडाखाला हुँदा जीवनजल पानी खुवाउनुपर्छ भन्ने सामान्य जानकारी समेत नहुँदा बालिकाको स्वास्थ्य अवस्था गम्भिर भएको थियो । बालिकाको अभिभावकलाई कहाँ कसरी उपचार गर्न जानुपर्छ भन्ने थाहा नहुँदा अलमल भई सुरुमा टेकु अस्पताल पुगेको र कोरोनाका बिरामी उपचाररत रहेकाले त्यहाँबाट कान्तिमा जान सुझाएको थियो । त्यसबीचमा अलमल हुँदा र सवारी साधन नपाउदा अस्पताल ढिला पुगेको बुझिएको छ । १२ गते बिहान ५ बजे कान्ति बाल अस्पताल पुग्दा बालिकाको मृत्यु भइसकेको थियो ।  

कान्ति बाल अस्पतालका निर्देशक डा.कृष्ण पौडेलले तीनै जना बाटैमा मृत्यु भइसकेको अवस्थामा अस्पताल आइपुगेको जानकारी दिनुभयो । लकडाउनको समयमा ढिला अस्पताल आइपुग्दा हामीले तीन बच्चालाई मृत घोषित गर्दा साह्रै दुख लाग्यो निर्देशक पौडेलल भन्नुभयो । जीवनजल खाएर निको हुने सामान्य झाडापखाला, अभिभावकमा त्यसबारे ज्ञान नहुनु र अस्पताल ढिला आइपुग्नाले बच्चालाई गुमाउन पर्यो । उहाँले भन्नुभयो लकडाउनको समयमा आकस्म्कि अवस्थामा समेत बिरामी अस्पताल आउन र डिस्चार्ज गरिएका बिरामीलाई घर पठाउन अप्ठेरो भएको छ ।

एम्बुलेन्सको सुविधा लिन चर्काे मुल्य तिर्नपर्ने र आर्थिक अभावका कारण सबैले नसक्ने अवस्था रहेकाले  अस्पताल आइपुग्दासम्म बिरामीको अवस्था गम्भिर भइसक्ने स्थिति सृजना भएको डा.पौडेलले बताउनुभयो । उहाँले यस्ता घटना फेरि पनि दोहोरिन सक्ने भन्दै अस्पतालसम्म आइपुग्नका प्रहरीको भ्यान अथवा सरकारले समन्वय गरेर आकस्मिक अवस्थामा निश्चित स्थानिय निकायले सवारीको व्यवस्था गर्नेतर्फ ध्यान जानपर्ने बताउनुभयो ।

बिरामीको उद्दार गर्ने विषयमा तुरुन्तै राज्यको ध्यान पुगाेस्

तीन बालिकाको मृत्यु प्रतिनिधि घटना मात्रै हो । अहिले स्थलगत रिपोर्टिङ गर्न सक्ने अवस्था नहुँदा सञ्चारमाध्यमहरुमा पनि यस्ता घटनाबारे यथेष्ट जानकारी आउन सकेको छैन । गाँस बास ,कपासा, स्वास्थ्य र शिक्षा संविधानले नैसर्गिक अधिकारमा राखेको भएपनि केन्द्रिय राजधानीमै समयमै अस्पताल पुग्न नसकी ज्यान गुमाउनुपर्ने अवस्थाको सृजना हुनु सरकारको लागि लज्जास्पद विषय हो । अहिले विश्व नै कोरोना भाइरस रोगको महामारीमा प्रताडित छ । नेपालमा पनि चार जनामा संक्रमणको पुष्टि भइसकेको छ र महामारी नियन्त्रण गर्न सरकारले गरेको लकडाउनको पूर्ण पालना गर्नु समेत नागरिकको कर्तव्य हो ।

संक्रमण नियन्त्रणका लागि आकस्मिक बाहेकका सबै सेवा बन्द गरि अस्पताहरुले ज्वरो क्लिनिक सञ्चालन गरिरहेका छन् भने घरैमा बसेर चिकित्सकहरुसंग परामर्श लिने व्यवस्था पनि गरिएको छ । यद्यपी आकस्मिक अवस्थामा उपचारका लागि अस्पताल आउन सवारी साधन नहुनु तथा एम्बुलेन्सले पीपीइको कारण देखाउदै बिरामी बोक्न नमान्नु र बोकी हाले पनि चर्काे मुल्य असुल्ने समेत गरिरहदा न्यून आय स्तर भएका नागरिकलाई अस्पताल पुग्नु अगावै ज्यान गुमाउनपर्ने अवस्था सृजना भएको छ ।  

सरकारले नागरिकको स्वास्थ्यप्रति जिम्मेवार हुँदै लकडाउन गरेको अवस्थामा आकस्मिक रुपमा अस्पताल जानुपर्दा सुरक्षा निकाय , सरकारी वा नीजी अस्पतालहरु, यातायात व्यवसायी लगायतका सम्बन्धित निकायसंग समन्वय गरि तुरुन्तै हटलाइनको व्यवस्था गरि जो कोही गम्भिर बिरामी भएमा एक फोन गर्दा अस्पतालसम्म पुर्याउने व्यवस्था गर्नुपर्छ । यदि यो व्यवस्था गर्न ढिला भएमा कोरोनाबाट त बचिएला तर झाडापखाला जस्तो सामान्य रोगकै कारण कति नागरिकले ज्यान गुमाउनपर्ने हो अनुमान गर्न गाह्रो छ । यस विषयमा तुरुन्तै ठोस निर्णय लिई कार्यान्वयन गर्नेतर्फ सरकारको ध्यान जाओस् ।