६ महिनामै जन्मिएका जुम्ल्याहा छोराछोरी सकुसल घर लान पाउँदा किसन र रूकु दंग
पोखराकी रुकु बास्तोलालाई डाक्टरहरुले २०७८ पुस ५ गतेको ‘डेलिभरी डेट’ दिएका थिए। मंसिर १२ गते आइतबार रुकुलाई दिइएको ‘डेलिभरी डेट’ आउन २२ दिन बाँकी थियो । रुकु डाक्टरले दिएको दिन भन्दा झण्डै सय दिन अगाडि नै आमा बनिसक्नु भएको थियो । हामी १२ गते अस्पताल पुग्दा रुकु आमा बन्नुभएको ७५ दिन भइसकेको थियो ।
आइतबार रुकु र उहाँका पति किसन कोइराला आफ्ना जुम्ल्याहा छोराछोरी लिएर चाबहिलस्थित ओम अस्पतालबाट निस्कने तयारीमा हुनुहुन्थ्यो। जन्मिएको ७५ दिनपछि छोराछोरीलाई लिएर घर जान पाउँदै उहाँहरु निकै खुसी देखिनु हुन्थ्यो।
आइतबार बिहान ११ बजेतिर किसन अस्पतालको वार्डभित्र छोरालाई काखमा राखेर घाम तापिरहनुभएको थियो । रुकु छोरी सुताउँदै हुनुहुन्थ्यो।
६ महिना अर्थात २६ हप्तामै जन्मिएका छोराछोरीलाई स्वस्थ रुपमा घर लैजाँदै हुनुहुन्थ्यो रुकु र किसन । सामान्यतया : गर्भ रहेको ३८ देखि ४० हप्ता अर्थात ९ महिना भएपछि शिशु जन्मन्छन्।
२६ हप्तामै सुत्केरी बेथा
रुकुुको गर्भमा दुई बच्चा हुर्किरहेको कुरा उहाँहरुलाई पहिले नै थाहा थियो । रुकुले पोखराको फिस्टेल अस्पतालमा नियमित गर्भ जाँच गराइरहनुभएको थियो । रुकुलाई भदौ २८ गते अचानक ढाड दुख्न थाल्यो । त्यसपछि उहाँहरुलाई केही डर लाग्यो । यस्तै समस्या देखिँदा २ पटक गर्भ खेर गइसकेको थियो । त्यो दुखाइले एकपटक ६ महिना र अर्काेपटक २ महिनाको गर्भ खेर गएको पीडा सम्झायो ।
उहाँहरु आत्तिदै अस्पताल पुग्नुभयो । त्यो दिन अरु कुनै समस्या नपाएपछि डाक्टरले मालिस गर्ने औषधि दिएर घर फर्काउनु भयो । तर रुकुको दुखाइ झन्–झन् बढ्दै गयो । कसै गरेपनि ढाड दुख्न कम नभएपछि उहाँहरु भोलिपल्ट फेरि अस्पताल जानुभयो ।
रुकुलाई गर्भ रहेको २६ हप्तामै सुत्केरी बेथा लागिसकेछ । डाक्टरले तत्काल एनआसीयू सुविधा भएको अस्पतालमा भन्नुभयो । किसन र रुकु त्यही दिन काठमाडौं आउनुभयो ।
भदौ २९ गते चाबहिलस्थित ओम हस्पिटलको एमर्जेन्सी वार्डमा पुग्नुभएकी रुकुलाई ज्वरो देखियो ।
त्यसपछि कोभिड परीक्षण गर्नुपर्ने भयो । रिपोर्ट नआउञ्जेल किसन दम्पती आइसोलेसनमा बस्नुभयो । रिपोर्ट नेगेटिभ आयो । खासमा रुकुलाई आत्तिएर ज्वरो आएको रहेछ ।
रुकुलाई बेथाले च्याप्दै गएपछि लेबर वार्ड लगियो । समय नपुगी बेथा लागेको, गर्भमा जुम्ल्याहाा बच्चा, बच्चाहरुको तौल अत्यन्तै कम भएकाले डाक्टरहरु पर्ख र हेरको स्थिति हुनुहुन्थ्यो।
डाक्टरले उहाँहरुलाई भरोसा बढाइरहेका थिए । २६ हप्तामा जन्मिएका बच्चा स्वस्थ भएर बाँचिरहेका धेरै उदाहरण डाक्टरहरुले सुनाउनु भयो।
रुकुले आफूलाई बेथा लागिरहँदा एक परिवारले २६ हप्तामै जन्मिएको अर्काे शिशुलाई डिस्चार्ज भएर घर लैजाँदै गरेको देख्नुभयो । त्यो कुराले किसन र रुकुको आत्मबल बढाइरहेको थियो।
भदौ ३० गते बिहान ८ बजेर २७ मिनेटमा रुकुको पहिलो शिशु जन्मियो । रुकु १३ हप्ता अगाडि नै आमा बन्नुभयो तर नतिजा सुखद थिएन । ९०० ग्राम तौलको शिशुको मुटुको चालमात्रै थियो सास फेरेको थिएन । डाक्टरले तुरुन्तै श्वास फेर्ने ट्युब राखेर शिशुलाई भेन्टिलेटरमा राख्नुभयो।
छोरो जन्मिएको ५ मिनेटपछि छोरी जन्मिइन् । छोरीको तौल ८१० ग्राम थियो । उनलाई पनि भेन्टिलेटरमा राखियो । आमाको अवस्था भने सामान्य भएपछि सुत्केरी भएको दोस्रो दिनमै आमालाई डिस्चार्ज गरियो तर शिशुहरु भेन्टिलेटरमै थिए।
उहाँहरु डिस्चार्ज भएर नजिकै आफन्तकोमा बस्नुभयो।
छोरालाई ५ र छोरीलाई ४ दिन भेन्टिलेटरमा राखेपछि एनआइसीयूमा सारियो । त्यसपछि उहाँहरु आफ्ना छोराछोरी हेर्ने एनआइसीयूमा आउनु हुन्थ्यो ।
छोरालाई ६९ र छोरीलाई ७२ दिन एनआइसीयूमा राखेर वार्डमा सारियो । अहिले छोराको १७०० र छोरीको १८०० ग्राम पुगेको किसनले बताउनु भयो । जन्मिएको ७५औं दिनमा शिशुहरु अस्पतालबाट डिस्चार्ज भएका छन् ।
रुकुलाई डेलिभरि गराउनु भएका प्रा.डा. जागेश्वर गौतमका अनुसार अहिले दुवै शिशुको अवस्था सामान्य छ ।
आमाले हेरविचार गर्नसक्ने र शिशुहरुको अवस्था सामान्य भएपछि डिस्चार्ज गरिएको उहाँले जानकारी दिनुभयो ।
समय नपुगी जन्मिएका शिशुहरुमा आँखाको रेटिनामा समस्या देखिन सक्ने भएकाले दुवै शिशुको आँखाको परीक्षण गरिएको छ । डाक्टरका अनुसार शिशु ४४ हप्ताको नहुँदासम्म बेला–बेलामा आँखाको परीक्षण गर्नु पर्नेछ । त्यसपछि कानको जाँच गराउन डाक्टरहरुले भन्नुभएको छ । समय नपुगी जन्मिएकाले एकपटक न्यूरोसम्बन्धी परीक्षणहरु गराउन चिकित्सक हरुको सुझाव छ ।
डर र आशा बराबर
२६ हप्तामै छोराछोरी जन्मिएपछि यस्ता घटना कत्तिको छन् भनेर इन्टरनेटमा खोजेर पढ्न थालेको किसन बताउनु हुन्छ ।
‘इन्टरनेटमा धेरै अध्ययन गर्यौँ, भिडियोहरु हेर्यौँ तर सफल केस निकै कम रहेका पायौँ’ किसन भन्नुहुन्छ, ‘तर डाक्टरको दृढ विश्वास, लगनशीलता र एड्भान्स उपचार विधिले हामीले छोराछोरी सकुसल पाएका छौँ।’
समयभन्दा ३ महिनाअगाडि नै २ सन्तानकी आमा हुनुभएकी रुकुमा खुसीको सीमै छैन । छोराछोरी जन्मिएको दिन अन्योल थियो, के होला कसो होला भन्ने डर पनि । जन्मनेबित्तिकै काखमा लिन पाइएन । भेन्टिलेटरमा राख्नु पर्यो । ७५ दिनपछि साना–साना २ वटा खुसी बोकेर उहाँ घर जान पाउँदा नसोचेको खुसी मिलेको उहाँ बताउनु हुन्छ । डाक्टरहरुले बेलाबेलामा फलोअपमा आउनुपर्छ भन्नुभएको छ ।
‘डाक्टरले सामान्य रुपमा लिनुभएको भए जे पनि हुनसक्थ्यो’ रुकु सुनाउन हुन्छ, ‘तर डा.जागेश्वरको टिमले शिशुलाई जोगाउनुपर्छ भन्ने भरोसा दिलाउँदै उपचार अगाडि बढाउनु भयो । मेरा २ छोराछोरी अहिले ठिक छन्।’
तुलसा घिमिरे
तपाईँको अभिमत