२० थरी औषधि उत्पादन गर्न सरकारको निर्णय र निर्देशन आयो, बजेट आएन(भिडियो)

नेपाल सरकारको लगानी रहेको औषधि उत्पादक कम्पनी नेपाल औषधि लिमिटेडले थप ३ नयाँ औषधिहरू उत्पादन सुरु गर्न लागेको छ। 

एमजिट, एमजिट–डिएफ र सेट्रिजिन औषधि उत्पादन हुन लागेको नेपाल औषधि लिमिटेडका महाप्रबन्धक कैलाशकुमार पनेरूले जानकारी दिनुभयो।

पनेरूका अनुसार एमजिट, एमजिट–डिएफ झाडापखालाको औषधि हो भने सेट्रिजिन एलर्जीको औषधि हो। 

प्रधानमन्त्रीले २० प्रकारका औषधि उत्पादन गर्ने भनी निर्देशन दिएको भएपनि आर्थिक सहयोग प्राप्त नभएको उहाँको गुनासो छ। 

नेपाल औषधि लिमिटेडलाई उत्पादनमा लैजाने भनेर सरकारले अध्ययन टोली नै बनाएको थियो। जसमा मुख्य सचिव, अर्थ मन्त्रालय, उद्योग मन्त्रालय, स्वास्थ्य मन्त्रालय र प्रधानमन्त्री कार्यालयका सचिवहरू र विज्ञ समेतको टोलीले एउटा रिपोर्ट तयार पारेको थियो। 

उक्त रिपोर्ट अनुसार २० प्रकारका औषधि उत्पादन गर्नुपर्छ भनेर मन्त्रिपरिषद्ले निर्णय पनि गरेको थियो। औषधि उत्पादनका लागि २४ करोड बजेट दिने भनिएको थियो। सबैलाई बोधार्थ पत्र पनि पठाइएको थियो। लिमेटेडले त्यो निर्णयमा टेकेर व्यवसायिक योजना बनाएर उद्योग मन्त्रालय हुँदै अर्थ मन्त्रालयमा पेश गरिएको थियो। त्यसैका आधारमा प्रधानमन्त्रीले २० प्रकारका औषधि उत्पादन गर्ने घोषणा गरी निर्देशन समेत दिनुभएको थियो। 

तर अर्थ मन्त्रालयबाट बजेट उपलब्ध हुन सकेन। तोकिएका २० प्रकारमध्ये लिमिटेडले नै आर्थिक जोहो गरेर अहिले ३ प्रकारका औषधि उत्पादन सुरु गरेको महाप्रबन्धक पनेरूले बताउनुभयो। 

पनेरूका अनुसार अहिले केही मात्रामा कच्चा पदार्थ र आवश्यक सामग्री ल्याएर उत्पादन सुरु गरिँदैछ। बजारमा जानका लागि औषधि व्यवस्था विभागले लाइसेन्स दिइसकेको छैन। त्यो प्रक्रियामा छ।  बजारमा पठाउने लाइसेन्स आइसकेपछि औषधिको माग कति छ, त्यो अनुसार गरिने उहाँले जानकारी दिनुभयो। 

सरकारले दिने भनेको २४ करोड आउनेवित्तिकै २० प्रकारका औषधि उत्पादनको लागि प्रयास थाल्ने पनेरूले बताउनुभयो। ‘२४ करोड मध्ये केही मात्रै आइदिएमा पनि पूर्वाधार निर्माण गर्न र कच्चा पदार्थ आयात गर्न सजिलो हुन्थ्यो’ महाप्रबन्धक पनेरू भन्नुहुन्छ, ‘त्यो नआउँदा अलमलमा परेका छौँ।’ 

उहाँका अनुसार पूर्णक्षमतामा काम गर्दा अहिले दिनको १ लाख ५० हजार चक्की निकाल्न सक्ने मेसिनको क्षमता छ। 

थप ३ औषधि बाहेक लिमिटेडले अहिले सिटामोल, जीवनजल, फोलिक एसिड, हेमा डायलासिस, ग्लिसरिन, स्यानिटाइजर, स्टिल वाटर लगायतका औषधि उत्पादन गरिरहेको छ। 

आर्थिक रूपमा सबल हुने र कतैबाट सहयोग आउने हो भने सरकारले नि:शुल्क बाड्ने ९८ थरी नै अत्यावश्यक औषधिहरू लिमिटेडले उत्पादन गर्न सक्ने दाबी पनेरूको छ। 

लिमिटेडले पहिला १०० देखि १२० प्रकारका औषधि उत्पादन गर्थ्यो। पछि विश्व स्वास्थ्य संगठनको मापदण्डअनुसार औषधि भएन, मेसिनहरू भएन भनेर कम्पनी बन्द भयो। त्यो बन्द भएको समयमा कर्मचारी पाल्नु पर्ने खर्चका कारण अहिले घाटामा रहेको महाप्रबन्धक पनेरू सुनाउनुहुन्छ। 

लिमिटेडको व्यवसायिक योजना अर्थ मन्त्रालय, उद्योग मन्त्रालय र स्वास्थ्य मन्त्रालय र सरोकारवाला सबै निकायमा पेश गरिसकिएको छ। त्यसको सकारात्मक नतिजा आउने आशामा रहेको महाप्रबन्धक पनेरू बताउनुहुन्छ। 

‘जनताको स्वास्थ्यसँग जोडिएको विषय भएकाले थोरै भएपनि सहयोगको आशा गरेका छौँ। त्यो सहयोग भयो भने गुणस्तरीय औषधि बजारमा पठाउन सकिन्छ’, उहाँ भन्नुहुन्छ ।