नर्स हुनुमा गर्व गर्नु कि पश्चाताप ?
हाम्रो समाजमा एउटा उखान छ–छोरा बिगार्न ड्राइभर बनाउनु, छारी बिजार्न नर्स’ तर पनि छोरीलाई सपार्नका लागि भन्दै नर्स बनाउने परीपाटी चलिरहेको छ।
नर्सिङ युवतीहरुको आकर्षण यति धेरै भयो–हरेक छोरीको चाहना नर्स बन्ने हुनथाल्यो। थुप्रै अभिभावकले छोरीलाई नर्स पढाउनु ठूलो सपना ठान्न थाले।
पछिल्लो समय नर्सिङ पेशामा पुरुषको सहभागित पनि बढ्दो छ। तर नर्स भन्नेवित्तिकै त्यो महिलाको मात्रै पेशा हो भन्ने मान्यता स्थापित छ। नर्स पढ्नहरुको जमात ठूलो भयो।
स्वास्थ्य संस्थामा सबैभन्दा धेरै चाहिने जनशक्ति नर्स नै हो। तर नर्स पढेकालाई रोजगारी पाउन हम्मेहम्मे छ।
गल्ली पिच्छेका क्लिनिक तथा अस्पतालहरुमा नर्सहरुको उपस्थिति बाक्लै देख्न सकिन्छ। तै पनि ठूलो संख्यामा नर्सहरु बेरोजगार छन्।
सरकारीमा काम गर्ने नर्सको सेवा–सुविधा राम्रै भएपनि निजी स्वास्थ्य संस्थामा नर्समाथि चरम श्रम शोषण छ।
बिरामीसँग सबैभन्दा नजिक भएर अग्रपतिंमा खटिने नर्सका अनगिन्ती, पीडा, गुनासाहरु छन्।
एउटै नर्सले ३०–४० जना बिरामी हेनुपर्ने बिरामीका आफन्तबाट गाली खानुपर्ने, आफूभन्दा सिनियरबाट पेलिनुपर्ने यस्ता धेरै गुनासा उनीहरुको छ।

यस्तै विविध समस्या उठाएर अहिले नर्सहरु देशव्यापी आन्दोलनमा छन्। यसै क्रममा मंगलबार नर्सहरुले जिल्ला प्रशासन कार्यालय कास्कीमा धर्ना दिएका थिए।
उनीहरुले ‘नर्स हुनुमा गर्व गर्नु कि पश्चाताप?, नर्सहरुलाई न्याय देउ सरकार, विदेश रहर कि बाध्यता?, सेभ नर्स सेभ लाइफ,सरकार किन मौन छ?, उचित पारिश्रमिक र सुरक्षाको प्रत्याभुति गर' जस्ता नारा लेखिएका प्ले कार्ड बोकेका थिए।
प्रदर्शनमा आएको नर्सहरुका गुनासै–गुनासा थिए। ९ वर्षदेखि पोखरामै नर्सिङ पेशामा आवद्ध सरस्वती पुरी नर्सिङ काम अनुसार निकै न्यून पारीश्रमिक भएको सुनाउनु हुन्छ।
‘लाखौँ खर्च गरेर पढ्नु पर्ने तर काम अनुसार पारिश्रमिक नपाइने ?’ उहाँको प्रश्न छ।
पुरीका अनुसार अहिले ८० हजार नर्समा आधा भन्दा बढी विदेशिन बाध्य भएका छन्।
सरकारी अस्पतालमा भन्दा पनि निजी अस्पतालहरुमा काम गर्ने नर्सहरु धेरै नै शोषित भइरहेको पुरीको भनाइ छ।
यो अभियानमा विभिन्न सामाजिक संघसं स्थाहरुको समेत साथ समर्थन रहेको नर्सहरुको भनाइ छ।

निजी अस्पतालमा काम गर्ने चिकित्सकको न्यूनतम पारिश्रमिक ४० हजार र नर्सको ३० हजार तथा चिकित्सकको ५ लाख र नर्सको ३ लाख सम्मको जीवन बीमा गर्दिनुपर्ने उनीहरुको माग छ।
पछिल्ला दिनमा होम केयर नर्सको संख्या बढ्दै गएको छ। उनीहरुको पनि न्यूनतम पारीश्रमिक ३० हजार र २ लाखसम्मको जीवन बीमा हुनुपर्ने माग नर्सहरुको छ।
होम केयरका नर्सहरुलाई गर्नुपर्ने भन्दा अन्य काममा लगाइ अमानवीय व्यवहार भएको गुनासो उनीहरुको छ।
त्यस्ता होम केयर राख्नेहरुको लाइसेन्स खारेज गरी १ लाख देखि ५ लाख सम्मको जरिवाना र १ वर्ष देखि ५ वर्षसम्मको कैद सजाय हुनुपर्ने माग नर्सहरुको छ।
निजी अस्पतालमा काम गर्ने नर्सहरुको कार्यअवधि हप्तामा ४८ घण्टा र करार अवधि ६ महिनाको मात्र हुनुपर्ने माग पनि उनीहरुले राखेका छन्।
कारणवश जागिर छोड्नपरेमा काम गरेको अनुभव पत्र उपलब्ध गराउनुपर्ने माग छ।
। आफ्ना मागहरु पूरा नभए सबै अस्पतालका चिकित्सक र नर्स आन्दोलन गर्न सडकमा ओर्लिने उनीहरुले चेतावनी दिएका छन्।
उमा आलेमगर
तपाईँको अभिमत